وبلاگ

والپست چیست؟

والپست

والپست بمعنی نگهدارنده دیوار است و اتصال دیوارهای میانقاب به اسکلت سازه یا به عبارتی قاب‌های سازه میبایست بطریقی از دیوار در برابر نیروهای باد و زلزله و بطور کلی هر نوع نیروی افقی یا عمود بر سطح دیوار محافظت نماید.

در پیوست ششم ایین نامه ۲۸۰۰ ویرایش چهارم  با عنوان طراحی لرزه ای و اجرای اجزای غیر سازه ای معماری در خصوص مهار لرزه ای اجزای غیر سازه ای استاندارد ضوابط آن امده است.

در گذشته دیوارهای میانقاب  توسط ملات و یا نازک کاری به قاب سازه که همان ستونها و تیرها هستند بطور مستقیم متصل میشد ولی تجربه زلزله های اخیر نشان داد که این روش جوابگو نیست به این معنی که اندر کنش سازه و دیوارها باعث وارد شدن نیروهای متقابلی به هردو میشود .

رفتار یک قاب سازه ای در زمان وقوع زلزله یکی از نکات اصلی و تعیین کننده در طراحی سازه است. نوع تغییر شکل و میزان آن قابل پیش بینی و محاسبه بوده و عاملی تعیین کننده در پروسه طراحی سازه است.

تغییر شکل یک قاب بسته به نوع قاب یا میتواند در گره ها اتفاق بیفتد ویا در  تیر و ستونها به این معنی که در قاب های صلب که گره ها در برابر نیروهای وارده صلب در نظر گرفته میشود این تغییر شکل قاب میبایست در تیر و ستون اتفاق میافتد .بطور کلی این تغییر شکل قاب است که باعث ایجاد این اندر کنش میگردد به این ترتیب که در اثر نیروهای زلزله یا باد دریفت ایجاد شده در اعضای سازه باعث ایجاد تنش در دیوارهای میانقاب میگردد و متقابلا عکس العمل این نیروها باعث ایجاد تنش در سازه میگردد که اولین اثر آن جابجایی مرکز سختی سازه میباشد که این جابجایی مرکز سختی باعث رفتار غیر قابل پیش بینی در سازه خصوصا در زمان وقوع زلزله میگردد.

ازطرف دیگر تنشهای وارد شده از طرف سازه به دیوارها ممکن است از مقاومت دیوار بیشتر بوده و به دیوار آسیب میزند بطوریکه مؤلفه موازی با سطح نیروی زلزله باعث اسیب وایجاد ترک قطری در دیوار شده و مولفه عمود بر سطح آن باعث تخریب و فرو ریزش دیوار میگردد.

والپست والپست

 

میانقاب ها  در حقیقت دیوارها و اعضای غیر سازه ای ساخته شده در قاب های سازه هستند که به طریقی برای مهارشان  از طرف قاب سازه حمایت میشوند ولی بطور مستقیم میتوانند تاثیرات قابل ملاحظه ای بر قاب سازه ای و بطریق اولی بر سازه اعمال کنند.

والپست چیست و کارکرد آن چگونه است؟

بطور کلی والپست که واژه جدیدی در بحث سازه در جامعه مهندسی کشورمان است و مراد ما از والپست با ان چیزی که در دائره المعارف کمی متفاوت است.

واژه والپست به چه معناست؟

انچه در دیکشنری webster dicstionary  برای کلمه والپست امده است را میتوان در دو بخش wall و post جستجو کرد:

در webster distionary لغت post در معانی مختلفی آمده که انچه مربوط به بحث ما میشود بدین صورت است:

“A long & sturdy piece of timber or metal set upright in the ground and used to support something or as a marker”

“قطعه ای بلند و محکم از چوب یا فلز که در زمین قرارداده میشود جهت نگهداری چیزی یا بعنوان نشانه”

حال میتوان به معنای کلمه والپست رسید.

در واقع والپست در بحث سازه ای پارادوکسی است که در فضای سه بعدی قابل تصور است به این معنی که دیوار را باید توسط قاب یا سازه نگهداشت بدون اینکه به ان تکیه کند و با آن اندرکنشی داشته باشد این درست به این معنیست که شما بدون دست زدن به چیزی باید آن را با دست نگهدارید. مسلما این اتفاق غیر ممکن است تا زمانی که متوجه شویم این مساله در دو جهت عمود بر هم مطرح است. بله میانقاب میبایست در جهت موازی با سطح خود اندر کنشی با قاب نداشته باشد ولی در جهت عمود بر سطح خود از قاب ساپورت شود.

اولین چیزی که در بحث والپست در خصوص عدم وجود اندر کنش بین قاب و میانقاب به ذهن میرسد جداسازی آنهاست و به این ترتیب نقش والپست در سازه بصورت زیر مشخص میشود:

۱- والپست بعنوان جداکننده قاب از میانقاب

۲- والپست بعنوان نگهدارنده میانقاب

جداسازی دیوار میانقاب از قاب و نقش والپست

همانطور که اشاره شد جهت ازبین بردن اندرکنش دیوار و سازه بهترین راه جدایی انها از یکدیگر است و وقتی صحبت از یک جهت مشخص میشود مثلا راستای موازی با سطح قاب یا میانقاب ، از بین بردن هرگونه مانع در برابر حرکت و بطور کلی تماس یا وارد شدن نیرو یا هرگونه تاثیر بین انهاست به این ترتیب که بین دیوار و سازه یعنی ستونها و تیر فاصله ای در نظر گرفته شود این فاصله بر حسب ارتفاع سازه ومیزان نیروهای وارده محاسبه میگردد که اندازه آن بطور معمول ٢/۵ تا ۵ سانتیمتر در نظر گرفته میشود.

این فاصله میبایست با مصالح نرم و قابل ارتجاع پر شود تا اولا نیروهای متقابل سازه و دیوار راجذب نماید ثانیا امکان اجرای نازک کاری را بوجود آورد.

نگهداری و مهار میانقاب توسط والپست

اولین چیزی که در خصوص مهار یک عضو  بذهن میرسد جلوگیری از حرکت وجابجایی آن است  . حال صورت مساله به این صورت در میاید:

والپست قاب را در جهت موازی باسطح خود آزاد میگذارد.

والپست میانقاب را در جهت عمود بر سطح خود مهار میکند.

حال با فرض در نظرگرفتن فاصله مابین قاب و میانقاب و لزوم وجود این فاصله نحوه اتصال دیوار به سازه باید طوری طراحی شود تا دیوار را در برابر نیروهای عمود بر سطح محافظت نموده ولی در راستای موازی با سطح ازاد بگذارد بطوریکه هیچ اندر کنشی در راستای موازی با سطح با هم نداشته باشند.

والپست چگونه عمل میکند؟ 

حال که نقش والپست را در یک سازه مشخص کردیم میتوان دریافت که در حقیقت تمام موضوع والپست خلاصه میشود در یک نوع اتصال یعنی تعریف نوعی اتصال که بتواند وظیفه یک والپست را بخوبی به انجام برساند.

وقتی صحبت از اتصالی میشود که در یک جهت آزاد و در جهت دیگر محدود است یک اتصال کشویی در اجرای والپست میتواند راه حل این مشکل باشد بطوریکه در راستای حرکت کشویی ، والپست هیچ مانعی در برابرقاب یا دیوار ایجاد نکند ولی درهمان حال این والپست در راستاهای دیگر  محدودیت حرکتی ایجاد نماید و به این صورت والپست باعث مهارمیانقاب یا دیوار میگردد.

آنچه در اکثر زلزله ها خصوصا زلزله کرمانشاه اتفاق افتاده و باعث آسیب گردیده است لزوما در نتیجه ایراد و نقص در محاسبات سازه نبوده ، بلکه بیشترین آسیب مربوط به عدم توجه به جزئیات اجرای دیوارهای میانقاب  یا در حقیقت اجرای صحیح والپست ها  می باشد و این مشکل به اکثر ساختمانها آسیب های جانی و مالی فراوانی در زلزله وارد ساخته است.

 

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

سبد خرید
سلام، ما از کوکی ها برای بهبود تجربه کاربری شما و ذخیره اطلاعات کاربری شما در وبسایت استفاده میکنیم، با استفاده ما از کوکی ها موافقت میکنید؟